Artikelen

Intro door Kommer Kleijn

Spreek met Vlaanderen en het komt in orde.

KommerDer gewoonte getrouw willen we onze nieuwe hoorspel-serie een woord tot geleide meegeven. We gaan een veel-taferelig uitstapje maken op het gebied der speurderij en een nieuwe ster zien opkomen aan het firnament, waar reeds sinds lang een Sherlock Holmes, een Vlijmscherp en sinds kort een Charlie Chan prijken.
Paul Vlaanderen heet de nieuwe speurder en het hoorspel dat aan zijn naam ontleent, is van Francis Durbridge. In Engeland was dit spel een groot succes en het zou mij verwonderen, wanneer het dit niet evenzeer voor de A.V.R.O. microfoon werd. Want wij Hollanders houden van een goede, pittige detective-story. Ik geloof eigenlijk eigenlijk dat iedereen er van houdt. Zeker in boek- en spelvorm, wanneer ze ons “diepste wezen” hoogstens even kunnen prikkelen, maar zeker niet kunnen deren. Verklapte onze minister president niet onlangs, dat hij zelf graag verpozing zoekt in een goede thriller? Wij weten allemaal wel, dat het geen ons via de microfoon wordt voorgezet, fictie en geen werkelijkheid is, maar bij suggestief spel worden wij toch ondanks ons zelf, meegenomen en wij beginnen als toehoorders een aandeel te nemen in de ontwikkelingen der gebeurtenissen. Wij zijn er het eerst op uit om steunpunten te vinden om er onze sym- en antipathieën aan vast te haken en daarna beproeven wij ons intellect in te schakelen om de inmiddels gestelde raadselen te ontwarren.

De figuren die in werkelijkheid de “sterke arm” tarten, zijn maar zelden zo interessant als die welke ontspruiten aan de koene verbeelding van den schrijver van een “thriller”. Hij kan zijn dienaar van der gerechtigheid een forse dosis slimheid en koelbloedigheid toedelen en de overtreder kan hij op het juiste ogenblik laten uitglijden over de bananenschil die hij vor hem gereed legt.
Thriller! Wat is er gebeurd?! Wie heeft het gedaan ?! Geheim! Loodzwaar, onontwarbaar geheim!… Maar we weten het, we voelen het door onze rillingen heen: Nu komt de neus! De speurneus! De speurder , zonder wiens de meest fameuze story grauw-grijs zou blijven, ’n onding , ’n boerenbedrog! Nu komt de man, die drama, noch roman, noch film ontberen kan: de held! In dit geval: de held met de speurneus! Langzaam, maar onafwendbaar begint de verfijnde machinerie van zijn intuitie, zijn intelligentie, zijn ervaring te snorren. Hij ontleedt, hij deduceert, hij concludeert!… hij vergist zich!… Hij is groot, maar vergeet niet: hij is mens. Hij legt het geval, het afgrijselijke geval voor U open. Steeds dieper blik gunt hij ons i n de raadselen van het geval. Huiverend van realiteit wordt ons “de zaak” geopenbaard… en opeens legt hij zijn speurderhand op de SCHIJNBARE ONSCHULDIGE schouder van een familie-vader, een eenvoudige dorpsonderwijzer, een achttienjarige nurse of een huishoudster met een vijfentwintig jarige dienst, in ieder geval van iemand die het gezicht om een cent te geven en we slaken een kreet: Dat is de dader! De boeien rinkelen om schijnbaar argeloze polsen en het is uit… En we hebben maar één reactie: “heerlijk”.
Maar van Paul Vlaanderen, den held van onze nieuwe hoorspel-serie gesproken… Van hem heb ik U tot nu toe weinig of niets verteld. En dat is ook de bedoeling. Want waar moest het naar toe en waar bleven de spanning, de emotie, de sensatie, wanneer de inleider den auteur het gras voor de voeten ging wegmaaien en dingen ging verklappen, die tot het ALLERUITERSTE geheim moeten blijven… Laat ik U één ding zeggen: houdt dien Paul Vlaanderen in de gaten. Hij is allerminst de minste onder zijn broeders. En behalve speurder is hij ook nog auteur, of eigenlijk is hij auteur en alleen speurder bij speciale gelegenheden. Enfin, U zult ’t spoedig horen.
Daarom: luister naar Paul Vlaanderen… en het komt in orde!

Kommer Kleijn
(bron: A.V.R.O. Radiobode 12e jaargang no:6 12 februari 1939)