Met Paul en Ina in de Golden Clipper

Het hoorspel "Paul Vlaanderen en het Z-mysterie" begint wanneer Paul en Ina terugkeren uit New York. Zij worden in Southampton opgewacht door een jonge journalist die vooral benieuwd is naar hun ervaringen tijdens de overtocht. Even later ontmoeten ze de actrice Iris Archer. Die is ook al razend nieuwsgierig om te weten hoe de reis verlopen is en ze voegt er zelfs aan toe:
“Waren jullie niet bang?”
“Nou, een beetje”, geeft Ina toe. Waarop Iris replikeert:
“Ik zou duizend doden hebben uitgestaan. Het idee alleen al met al dat water onder je. Gruwelijk?”



clipperVanwaar al die drukdoenerij, zal de hoorspelliefhebber zich misschien afvragen? Om daar een antwoord op te geven moeten we terug gaan naar het jaar 1939 waarin Francis Durbridge het hoorspel: “Send for Paul Temple” (waarvan “Paul Vlaanderen en het Z-mysterie” de nederlandse vertaling is) schreef en dat in november van datzelfde jaar uitgezonden werd in Engeland. Paul en Ina maakten de overtocht van New York naar Southampton namelijk met de Yankee Golden Clipper. Dat was toen een heel nieuwe, moderne en ietwat avontuurlijke manier om de Atlantische Oceaan over te steken. De Golden Clipper was immers een watervliegtuig, wat betekende dat opstijgen en landen op het water gebeurde.

Vanaf juli 1939 vlogen de eerste Clippervliegtuigen over de oceaan van New York naar Southampton. Paul en Ina waren bijgevolg bij de eerste passagiers om de grote oversteek met een Yankee Golden Clipper te maken. De vlucht nam ongeveer 24 uren in beslag. De maximale snelheid bedroeg 340/km per uur (het gemiddelde lag op ongeveer 300/km per uur). Een slakkengangetje als men het vergelijkt met de supersonische snelheden die heden ten dage bereikt worden. De Golden Clipper had echter wel een reputatie van zeer veilig en stabiel te zijn.

clipperRestaurantWie zou denken dat het comfort aan boord eerder beperkt was en dat passagiers na een vol etmaal vliegen geradbraakt uit het toestel stapten, vergist zich. Zoals meestal in de Durbridgeverhalen kiezen Paul en Ina bij voorkeur voor een luxueuse manier van reizen en daar zaten zij met de Golden Clipper wel zeer goed. Het 32 meter lange watervliegtuig telde twee verdiepingen en bood plaats aan 74 passagiers die verkleed- en slaapkamers tot hun beschikking hadden. De maaltijden werden door de bemanning (11 in totaal) in een aparte restauratiezaal opgediend. Verder waren ook een bar, een rookcompartiment en een relaxruimte voorzien en kon men naar believen vrij rondlopen. Een immens verschil met de benepen economyclasszetels en smalle doorgangen in de vliegtuigen van vandaag!

Het uitbreken van de tweede wereldoorlog (3 sept. 1939) maakte een abrupt einde aan de Trans-Atlantische activiteiten van de Golden Clipper. Op 3 oktober 1939 deelde Pan American, de eigenaar, mee dat de passagiersvluchten gestopt zouden worden. Tijdens de oorlog maakte president Roosevelt in 1943 nog gebruik van de Clipper om naar de conferentie in Casablanca te vliegen en ook de Britse premier Churchill had een toestel tot zijn beschikking.

Verschillende bekende schrijvers introduceerden de Golden Clipper in hun verhalen. Onder andere Ken Follet (Night over Water), Herman Wouk (The Winds of War) en James P. Hogan (The Proteus Operation). Niemand minder dan Alfred Hitchcock verfilmde in “Foreign Correspondent” (1940) het neerstorten van een Clipper. Maar hoogstwaarschijnlijk was Francis Durbridge de eerste auteur die zijn geestelijke helden liet meevliegen met dit legendarische toestel!

Nog enkele foto's van de Clipper: