A case for Paul Temple

cd cover A case for Paul TempleOp een avond komt Sir Graham Forbes, hoofdinspecteur van Scotland Yard onaangekondigd in de flat bij Paul Temple binnenvallen. In één week tijd hebben in Londen tien mensen zichzelf van het leven beroofd. Al deze slachtoffers hadden één zaak gemeen: zij hadden een connectie met een drugsorganisatie waarvan de leider de mysterieuze naam "Valentine" draagt. Forbes wil dat Temple de zaak in onderzoek neemt. De schrijver/detective is niet happig om aan dat verzoek gevolg te geven want hij moet dag en nacht voortwerken aan zijn nieuwste roman: "Over my dead body". Wanneer Forbes echter gebiedend zegt: "This is a case for Paul Temple" zwicht Temple en besluit zijn goede vriend te helpen. Het is het begin van een spannend hoorspel dat de BBC recentelijk opnieuw op de markt heeft gebracht.

NOG IMMER POPULAIR

"A Case for Paul Temple" werd in 1946 door de BBC Radio uitgezonden (van 7 februari tot 28 maart 1946 om precies te zijn). De hoofdrollen werden vertolkt door Howard Manon Crawford en Marjorie Westbury. Later in datzelfde jaar zond de Nederlandse Omroep de vertaling ervan "Paul Vlaanderen grijpt in" uit met Jan van Ees en Eva Janssen (van 6 oktober tot 24 november 1946). Sindsdien is het hoorspel van auteur Francis Durbridge nooit meer te horen geweest. De originele geluidsopnamen zijn trouwens niet bewaard gebleven tot grote spijt van al de Temple/Vlaanderen-fans. Dat die fans er vandaag wel degelijk nog altijd zijn, bleek afgelopen maand (oktober 2011) toen bij BBC Radio 4 Extra (de digitale hoorspelzender van de BBC) op het verlanglijstje van de luisteraars Paul Temple als nummer één uit de bus kwam!

NIEUWE VERSIE 65 JAAR LATER

Het laat zich raden dat de voldoening bij al die fans groot zal geweest zijn toen de nationale omroep BBC Radio 4 begin dit jaar aankondigde om een remake van "A Case for Paul Temple" uit te brengen. De eerste aflevering werd op 24 augustus 2011 uitgezonden. De laatste op 12 oktober 2011. Onmiddellijk daarna werd in een verzorgd uitgevoerde box de vierdelige cd van deze hoorspelreeks op de markt gebracht. Iedere cd bevat 2 afleveringen van 25 minuten en iedere aflevering is onderverdeeld in 5 tot 7 tracks. Dat laatste is vooral handig voor wie een klein stukje wil herbeluisteren. In het bijgevoegde vouwbladje staat extra informatie over de making-of, de spelers en de auteur.

OUDE WIJN IN OUDE VATEN

Wie verwacht dat de BBC zich van de nieuwste geluids- en opnametechnieken zou bedienen of van de gelegenheid gebruik zou maken om de "oude" Durbridgetekst een opfrisbeurt te geven, zal ongetwijfeld verrast opkijken want niets is minder waar. Het is er de makers in de eerste plaats om te doen om het oude verloren gegane hoorspel uit 1946 zo getrouw mogelijk weer te geven. Daarvoor is koste nog moeite gespaard. Niet alleen is de originele tekst zo goed als integraal behouden, ook de achtergrondgeluiden zijn op de traditionele manier van vroeger gereconstrueerd. Zelfs de oude microfoons, die nu alleen nog in musea of donkere kelders te vinden zijn, werden opnieuw bovengehaald. De muziek is de muziek van toen, met als openingstune "Scheherazade” van Rimsky-Korzakov. Iedere aflevering opent met een korte samenvatting van wat zich voordien afgespeeld heeft zoals dat destijds op de radio de gewoonte was. Als men zich afvraagt hoe hoorspelen in de jaren veertig klonken, dan is deze remake van "A Case for Paul Temple" daar een geslaagd voorbeeld van. Je waant je 65 jaar terug in de tijd! Krijgen we daardoor te maken met een oubollig, gedateerd en niet aan te horen hoorspel? Helemaal niet. Integendeel zelfs! Hoorspelen waren in de jaren dertig en veertig al bijzonder goed gemaakt. Denk bijvoorbeeld maar aan het succes van "War of the Worlds". En deze productie is daar geen uitzondering op. Met veel oog (of spreken we hier beter van "oor"?) voor detail en perfect timing-gevoel weten de makers de spanning en gezelligheid er van begin tot eind in te houden.

EEN STERK TEAM


Gareth ThomasDe vertolkers zijn niet aan hun proefstuk toe. Crawford Logan en Gerda Stevenson spelen voor de vierde maal Paul en Steve. Dat doet ook de in Wales geboren acteur Gareth Thomas (°1945) die Sir Graham Forbes voor de microfoon brengt. Thomas is een zeer ervaren toneelspeler met talrijke Shakespeare vertokingen op zijn actief. De voorbije dertig jaar was hij ook regelmatig in allerlei televisieproducties te bewonderen. Het samenspel tussen Logan, Stevenson en Thomas loopt op wieltjes. Het is alsof ze al jaren vertrouwd en bevriend zijn met elkaar. Precies zoals dat met Paul, Steve en Forbes het geval is. Bij de overige spelers vinden we o.m. Richard Greenood, Eliza Langland, Robin Laing, Michael Mackenzie en Nick Underwood terug die ook al eerder in Temple-spelen te horen waren. "Never change a winning team" moet regisseur Patrcik Rayner gedacht hebben en wie durft hem daarin tegenspreken? Hier staan geen verstijfde en emotieloze tekstinterpretators achter de microfoon, maar levendige en spontaan reagerende acteurs en actrices die in de huid van hun personages kruipen.

FAIT-DIVERS

Altijd leuk om de wereld van en rondom het echtpaar Temple wat beter te leren kennen. Ook in deze serie komen we weer een en ander te weten. Geen Charlie in dit hoorspel. Wel een toegewijde dienstmeid met de traditionele naam Mary. Mary is bij de hand en heeft geen orders nodig om precies te weten waaraan Paul en Steve behoefte hebben. In tegenstelling tot haar illustere opvolger (Charlie dus) behoedt zij er zich voor om commentaar te geven op de zaken waarmee mijnheer en mevrouw Temple zich bezig houden. Slechts eenmaal ontsnapt haar een verbaasde opmerking als Paul met een wapen in de hand, thuis komt. Voor het overige is Mary de ideale hulp in huis. Een beetje saai moet Francis Durbridge gedacht hebben. Het jaar nadien (1947) laat hij dan ook de meer excentrieke Charlie in haar plaats opdraven. Onze held deinst er niet voor terug om in het bijzijn van zijn eigen echtgenote een jonge mooie vrouw tot alcohol te verleiden met de bedoeling haar loslippigheid te bevorderen. Een sluw maar niet bepaald galant karaktertrekje.


revolverSpreken de meeste personages in dit verhaal niet altijd de waarheid en doen ze zich al eens anders voor dan ze in werkelijkheid zijn, dan is ook Paul Temple zelf niet altijd zo betrouwbaar als hij laat uitschijnen. Ga je een avondje met Temple uit eten in een sjiek restaurant, wees dan best toch maar op je hoede. De schrijver/detective durft namelijk al eens met een 2.5 revolver in de zak van zijn jasje aan tafel te gaan. Een 2.5 is een klein wapen, onopvallend en ideaal om iemand in het openbaar gegijzeld te nemen zoals Paul zonder gêne demonstreert. Ook Steve leren we weer iets beter kennen. Ze liep namelijk twee jaren school in het graafschap Sussex. De plaatsen die Durbridge in zijn verhaal aanhaalt, zoals Bration, zijn echter fictief. En wat werd er in die tijd toch danig op los gerookt! Voor of tijdens de maaltijd, in de auto, op de Yard: het was allemaal vanzelfsprekend. Terwijl vandaag in films en televisieseries roken nauwelijks nog in beeld komt, wegens niet gezond of onfatsoenlijk. Een held die vandaag een sigaret opsteekt verliest gegarandeerd een stukje sympathie bij het publiek. Hoe anders was dat toch in de jaren veertig! Toen was roken een sociale gebeurtenis. Het stond voor gezelligheid, genieten, tot rust komen, noem maar op. En vooral: het had iets charismatisch. Zelf ben ik geen roker, maar ik vind het wel attent van de regisseur om dit gegeven, zo typisch voor de periode waarin dit verhaal zich afspeelt, niet uit het verhaal te hebben geweerd.

HET VERHAAL

De verhalen van Francis Durbridge moeten altijd met het nodige “korreltje zout” en fantasie genomen worden. Het realiteitsgehalte is immers miniem. De auteur verdient echter alle lof voor de manier waarop hij gedurende acht opeenvolgende afleveringen de spanning naar een hoogtepunt weet op te drijven. De spitsvondigheid waarmee hij de ene verrassende wending na de andere bedenkt, houdt je constant gekluisterd in je zetel. Daarenboven zit het hele verhaal boordevol actie. En dan zijn er natuurlijk de "Cliffhangers", het handelsmerk van Durbridge! Ook in deze serie ontbreken ze niet. Sommigen zijn zo sterk dat het nagelbijten is om niet onmiddellijk naar de volgende aflevering over te gaan. Dit is zondermeer één van de spannendste Temple-verhalen ut het hele oeuvre van Durbridge. Zijn er dan geen minpunten aan deze productie? Ach, waarschijnlijk wel maar eerlijk gezegd: mij zijn ze niet opgevallen. Ik heb alleen maar genoten.

Raymond Van Haelst, november 2011